الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

544

ترجمه گويا و شرح فشرده اى بر نهج البلاغه ( فارسى )

در كتاب « الرسائل » 1 / 2 كلينى - الرسائل - « كلينى » طبق نقل سيد « ابن طاوس » در « كشف المحجة » 1 / 1 سيد ابن طاوس - كشف المحجة - ص 173 ص 173 آمده است . و علت اين كه امام ( ع ) اين نوشته را دستور داد بر مردم بخوانند اين بود كه عده‌اى از او مىخواستند نظرش را در باره گذشتگان بگويد و اين درخواست هنگامى بود كه « عمرو عاص » « مصر » را فتح كرده و « محمد ابن ابى بكر » را كشته بود ، نويسنده مزبور مىافزايد اگر آنچه در كتاب « المسترشد » و « الغارات » آمده است كنار يكديگر قرار دهيم و نقص يكى از آنها را با اضافه ديگرى جبران نمائيم روشن خواهد شد كه اين خطبه ( 26 ) و آنچه تحت شماره ( 30 ) آمده لو امرت به لكنت قاتلا و همچنان آنچه تحت شماره ( 54 ) ( فتداكوا على تداك الابل الهيم ) و جملهء ( ان النساء نواقص العقول همه يكى است گر چه بعيد نيست حضرت اين سخن را دو بار ايراد فرموده باشد يكى بعد از جنك جمل و ديگرى در اين نوشته . اما قسمت ( و لقد قال لى قائل يا بن ابي طالب انك على هذا الامر لحريص ) كه ما در صدد مدرك آن هستيم و بخش ( انى استعديك على قريش ) كه تحت شماره ( 172 ) و ( 217 ) ذكر شده و آنچه تحت شماره ( 239 ) ( بسطتم يدي فكففتها ) و آنچه تحت شماره ( 238 ) ( جفاة طغام ) . . ) آمده ، همه جزو اين نوشته حضرت است كه بر مردم خوانده شد . گر چه آنچه مرحوم شريف رضى در اين موارد آورده با آنچه در دو كتاب مزبور ( المسترشد و الغارات ) آمده است كمى تفاوت دارد ، ولى سبب آن اين است كه مدرك شريف رضى غير از اين دو كتاب بوده است . ( مصادر نهج البلاغه و اسانيده 2 - مصادر نهج البلاغه و اسانيده - ج 1 ص 389 - 392 ج 1 ص 389 تا 392 ) ابن ابى الحديد مىگويد : اين خطبه را امام ( ع ) در روز « شورى » بعد از كشته شدن « عمر » ايراد فرموده و گوينده ( انك على هذا الامر لحريص ) « سعد ابن بى وقاص » است با اين كه خودش نقل نموده كه پيغمبر به آن حضرت فرمود « انت منى بمنزلة هارون من موسى » و چنين سخنى ، از كسى كه اين روايت را